Trung tâm nghiên cứu văn hóa ứng dụng

Thứ ba - 08/04/2025 11:49

Trung tâm Văn hóa & Ứng dụng
Giám đốc Trần Ngọc Thoan

- Tên tổ chức: (bằng tiếng Việt) Trung tâm nghiên cứu văn hóa và ứng dụng
Tên viết tắt: ( nếu có) Trung tâm Văn hóa & Ứng dụng
Tên tiếng anh: (nếu có) Center for Applied Cultural Research
Tên viết tắt bằng tiếng anh: ( nếu có) CACR
- Trung tâm nghiên cứu văn hóa ứng dụng (sau đây gọi tắt là Trung tâm) trực thuộc Viện Nghiên cứu văn hoá tín ngưỡng Việt Nam, có tư cách pháp nhân, có con dấu, được mở tài khoản riêng tại Ngân hàng theo quy định của pháp luật.
Trụ sở chính tại: số 86 TDP Kiên Thành, Trâu Quỳ, Gia Lâm, Hà Nội.

Logo Trung tâm

Văn hóa ứng dụng là xu hướng tất yếu trong phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn hiện nay. Ở lĩnh vực văn hóa tín ngưỡng, chuyển đổi số được xem là một nội dung quan trọng để vừa bảo tồn, gìn giữ vừa mở rộng, giao lưu, phát huy các giá trị văn hóa tín ngưỡng, quảng bá hình ảnh đất nước con người Việt Nam ra thế giới. Tuy nhiên, quá trình ứng dụng chuyển đổi số trong văn hóa tín ngưỡng vẫn còn không ít khó khăn do nhiều nguyên nhân khác nhau, cần những giải pháp căn cơ, đồng bộ để thực hiện hiệu quả, hoàn thành tốt mục tiêu “Chiến lược phát triển văn hóa tín ngưỡng đến năm 2030”. Do vậy, việc thành lập Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa và Ứng dụng là vô cùng cần thiết và cấp bách.
Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa và Ứng dụng ra đời sẽ góp phần giúp toàn thể nhân dân từ các tổ chức tới cá nhân trở nên linh hoạt hơn, khuyến khích lực lượng nhân dân hưởng thụ văn hóa nâng cao khả năng ứng phó với những thử thách công nghệ mới và duy trì quá trình chuyển đổi số; Giúp nền tảng văn hóa duy trì sức cạnh tranh thông qua khả năng thích ứng với mọi hoàn cảnh; Khai thác hiệu quả ứng dụng công nghệ vào toàn bộ quá trình hoạt động vì “văn hóa ứng dụng” giúp thay đổi nhận thức và ngược lại muốn “Ứng dụng khoa học công nghệ vào Văn hóa” thành công cần phải tập trung vào “Chuyển đổi nhận thức Văn hóa qua ứng dụng khoa học công nghệ”. Và muốn thay đổi nhận thức, các tổ chức đặc biệt là văn hóa tín ngưỡng Việt Nam cần có một tổ chức xã hội ra đời góp phần xây dựng một môi trường văn hóa ứng dụng.
Với mong muốn tập hợp những cá nhân và tổ chức chung tay gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, văn hóa tín ngưỡng của dân tộc trong bối cảnh công nghiệp hóa văn hóa, Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa và Ứng dụng ra đời với những mục đích cụ thể sau:
- Thứ nhất, văn hóa ứng dụng để lưu giữ lại bản sắc dân tộc, nhằm phục vụ đời sống tinh thần của quần chúng nhân dân. Trải qua hàng ngàn năm, ông cha ta đã để lại một kho tàng đồ sộ các giá trị văn hóa việc văn hóa ứng dụng kho tàng quý bau này góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, tăng cường sức mạnh khối đại đoàn kết các dân tộc, vì một nền văn hóa tín ngưỡng Việt Nam tiên tiến và đậm đà bản sắc.
- Thứ hai, văn hóa ứng dụng nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa, đồng thời lưu giữ và trao truyền cho thế hệ trẻ - đối tượng chính chịu tác động trực tiếp của cuộc cách mạng công nghệ lần thứ tư hiện nay.
- Thứ ba, hoạt động của trung tâm nghiên cứu văn hóa và ứng dụng góp phần thúc đẩy quá trình hội nhập văn hóa có chọn lọc, vừa tiếp thu yếu tố tích cực, đồng thời xóa bỏ những hủ tục lạc hậu, xây dựng sự bình đẳng trong xã hội, đề cao nhân quyền và tôn trọng pháp luật, thực thi pháp luật, đổi mới tư duy, năng lực sáng tạo, làm chủ bản thân trong quá trình giao lưu, hội nhập. Văn hóa ứng dụng tác động vào tinh thần phát triển ý thức cộng đồng, thúc đẩy tinh thần cạnh tranh để nâng cao vị thế văn hóa của dân tộc trong khu vực và cộng đồng quốc tế. Từ đó phát huy tốt năng lực, tiềm lực, nội lực sức mạnh của con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam, văn hóa Việt Nam sánh vai với các cường quốc trên thế giới.
Văn hóa ứng dụng lan tỏa bản sắc, phong tục tập quán xã hội, văn hóa tín ngưỡng Việt Nam ra ngoài thế giới, góp phần nâng cao vị thế văn hóa của Việt Nam trên trường quốc tế.
Hiện nay, chưa có tổ chức tập hợp những người đam mê, am hiểu về chuyển đổi văn hóa số, có đủ khả năng sưu tầm, xây dựng bộ hồ sơ đầy đủ về văn hóa ứng dụng các dân tộc để lưu giữ, bảo vệ, hỗ trợ, định hướng và trao truyền cho thế hệ sau, góp phần xây dựng nền văn hóa dân tộc phát triển nhưng vẫn giữ được nét tinh túy, bản sắc đúng với giá trị của nó. Trung tâm nghiên cứu văn hóa và ứng dụng ra đời là xu hướng tất yếu của sự phát triển. Muốn phát triển thì phải hội nhập, muốn hội nhập được thì phải bắt kịp xu thế. Muốn bắt kịp xu thế thì cần phải tiếp cận khoa học tiên tiến hiện đại, số hóa văn hóa ứng dụng trong quá trình hội nhập.
Việc thành lập Trung tâm nghiên cứu văn hóa ứng dụng thể hiện ý chí, nguyện vọng của các cá nhân, tổ chức đam mê bảo tồn, phát triển văn hóa của dân tộc, tự hào quảng bá ra năm châu bốn bể về nền văn minh trong văn hóa Việt Nam hào khí quạt cường của 54 dân tộc anh em trên đất nước hình chữ S.
Vì vậy, Ban vận động thành lập Trung tâm kính mong đề nghị Viện trưởng Viện Nghiên cứu văn hoá tín ngưỡng Việt Nam cho phép thành lập Trung tâm nghiên cứu văn hóa và ứng dụng. Sự ra đời của Trung tâm kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt lớn, đáp ứng được nhu cầu chuyển đổi số văn hóa trong công tác nghiên cứu, bảo tồn, phát huy, tư vấn chính sách, quản lý đối với văn hóa tín ngưỡng và lịch sử dân tộc. Hỗ trợ giải quyết các vấn đề tiếp cận khoa học trong chuyển đổi số văn hóa ứng dụng nhưng vẫn giữ nguyên những giá trị văn hóa truyền thống to lớn và đáng tự hào của các tộc người trên lãnh thổ Việt Nam mà “văn hóa ứng” chính là nơi lưu giữ và phát huy kho tàng văn hóa di sản vật thể và phi vật thể đậm nét bản sắc dân tộc.
2. Chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm
1- Nghiên cứu Khoa học
- Nghiên cứu, sưu tầm, tư liệu về di sản văn hóa bao gồm: vật thể, phi vật thể…, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa trên ứng dụng công nghệ trong đời sống nhân dân.
- Dịch vụ KH&CN: Tư vấn xây dựng cơ sở dữ liệu di tích, nhân vật, sự kiện lịch sử; Hỗ trợ đào tạo nâng cao trình độ khoa học công nghệ trong văn hóa ứng dụng, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, kiến thức về phong tục tập quán xã hội…, nhằm không ngừng phát triển văn hoá tín ngưỡng; Tổ chức các hội thảo, toạ đàm, diễn đàn, giao lưu, triển lãm chuyên ngành nhằm trao đổi kinh nghiệm, kiến thức giữa các địa phương trong cả nước.
- Hợp tác với các tổ chức trong và ngoài nước thực hiện nhiệm vụ của Trung tâm.
2- Đào tạo, quảng bá giá trị tinh hoa văn hoá tín ngưỡng
- Quảng bá các giá trị trong lĩnh vực văn hóa tín ngưỡng để gìn giữ, phát huy những nét đẹp truyền thống, cải tiến, duy trì yếu tố phong tục tập quán, đảm bảo đúng quy định pháp luật của Nhà nước;
- Tư vấn, đào tạo trong lĩnh vực chuyên môn về công tác xây dựng phòng truyền thống cũng như bảo tàng, điểm sinh hoạt văn hoá cơ sở ở các địa phương;
- Hỗ trợ việc xây dựng cơ sở dữ liệu về các danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử và sự kiện, về lịch sử văn hoá tín ngưỡng của các địa phương;
- Tổ chức các hoạt động thông tin đại chúng để đưa tin, truyền bá kiến thức văn hoá, giáo dục truyền thống dân tộc đối với cộng đồng xã hội.
- Tổ chức các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ văn hoá tín ngưỡng cho các tổ chức cá nhân có nguyện vọng khảo sát, tìm hiểu và nghiên cứu về tín ngưỡng dân gian Việt Nam.
- Tư vấn, hỗ trợ cho các tập thể, các cá nhân, tổ chức xã hội trong việc học tập, nghiên cứu, đầu tư phát triển về văn hoá du lịch tâm linh.
3- Hoạt động ngoại giao và hợp tác phát triển
- Liên kết với các đối tác nước ngoài và các tổ chức quốc tế về những nội dung liên quan đến việc thiết lập quan hệ - hợp tác và giao lưu văn hoá. Chủ trì và phối hợp với các bộ phận, đơn vị chuyên môn liên quan để tư vấn về văn hóa tín ngưỡng trong việc đàm phán, ký kết các văn bản làm việc và hợp tác với các đối tác về các lĩnh vực mà hai bên cùng quan tâm.
- Hợp tác thực hiện mô hình văn hóa ứng dụng, mục tiêu thúc đẩy phát triển tín ngưỡng dân gian, phong tục tập quán theo hướng khuyến khích người dân tận dụng tối đa trí lực, phát huy sức mạnh cộng đồng để bảo tồn và phát huy văn hoá truyền thống, nâng cao giá trị văn hóa trong đời sống cộng đồng dân cư.
4- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Viện Nghiên cứu văn hoá tín ngưỡng Việt Nam giao.

Tác giả: Hội Tình Nguyện Việt Nam

Những tin mới hơn