Những “cột mốc” tâm linh ở đặc khu Trường Sa

Những mái chùa giữa ngàn khơi

Nếu đã từng có may mắn được đặt chân đến các đảo thuộc đặc khu Trường Sa (tỉnh Khánh Hoà), hình ảnh đầu tiên chạm vào mắt và tâm trí của bất kỳ ai sau hải trình dài ngày đầy gian khó đó chính là những ngôi chùa cổ mang đậm bản sắc Việt thấp thoáng dưới bóng cây xanh mướt.

Giữa mênh mông biển mặn nơi trùng khơi, kiến trúc chùa ở đặc khu Trường Sa mang đậm bản sắc truyền thống của vùng đồng bằng Bắc Bộ xưa. Mái ngói đỏ, các góc đao cong vút hướng lên bầu trời xanh, những bức tường bằng gạch mộc đỏ xen lẫn những hàng cột gỗ sừng sững kiên cố chống chọi với bão gió.

Mỗi ngôi chùa ở các đảo thuộc đặc khu Trường Sa đều là những ngôi cổ tự mang một vẻ đẹp riêng nhưng có chung một nét ấm áp, thanh bình, giúp ai đặt chân đến cũng tìm thấy sự an yên trong tâm hồn.

Đáng chú ý trong đó phải kể đến như: Chùa Trường Sa Lớn mang dáng vẻ uy nghiêm, tĩnh mịch giữa không gian rợp bóng bàng vuông. Chùa Đá Tây A nổi bật giữa lòng biển xanh với kiến trúc uy nghi, cổng tam quan làm hoàn toàn bằng gỗ cổ thụ trải qua hàng trăm năm nhưng vẫn sừng sững hiên ngang.

Chùa Trường Sa Đông được kết hợp hoàn hảo giữa gỗ và đá. Chùa Phan Vinh trải qua sóng gió biển cùng thời tiết khắc nghiệt khiến một số hạng mục xuống cấp, hư hại tuy nhiên vẫn hiên ngang giữa trùng khơi, được quân và dân ví như một “ngọn hải đăng” tâm linh soi đường cho ngư dân và tàu thuyền nơi hải đảo.

Đối với quân và dân trên các đảo thuộc đặc khu Trường Sa, tiếng chuông chùa ngân vang mỗi sớm mai, chiều muộn không chỉ đơn thuần là âm thanh Phật pháp, đó còn là những thanh âm mạnh mẽ nhất khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ Quốc và là sợi dây tâm linh gắn kết quân, dân đoàn kết một lòng vững tin nơi hải đảo quê hương.

Chia sẻ về điều này, Đại đức Thích Nhuận Đạt, Trụ trì chùa Trường Sa Lớn bộc bạch: Ngôi chùa Trường Sa Lớn nói riêng và toàn bộ các ngôi chùa trên các đảo thuộc Trường Sa ngoài là điểm sinh hoạt tôn giáo, tụng kinh niệm Phật, tu tập, phát tâm tích đức thì còn là mái nhà chung của quân và dân trên đảo.

Ở nơi đầu sóng ngọn gió, đối mặt với thiên tai, thời tiết khắc nghiệt và nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, đời sống tinh thần của quân và dân cũng cần một điểm tựa. Nhà chùa luôn mở rộng cửa để lắng nghe, chia sẻ và động viên tinh thần để mọi người thêm vững tâm hoàn thành nhiệm vụ, Đại đức Thích Nhuận Đạt cho biết.

Không chỉ có quân và dân trên đảo mà ngay cả ngư dân các địa phương quanh năm bám biển, bám ngư trường Hoàng Sa - Trường Sa cũng coi các ngôi chùa trên đảo như những “ngôi nhà thứ hai” của mình. Mỗi khi gặp dông bão hiểm nguy giữa trùng khơi, hoặc trước khi vươn khơi bám biển họ lại vào chùa dâng hương khấn nguyện, cầu mong một chuyến đi bình an, mưa thuận gió hoà, Đại đức Thích Nhuận Đạt chia sẻ thêm.

“Cột mốc” tâm linh khẳng định chủ quyền lãnh hải

Vượt lên trên ý nghĩa tôn giáo thông thường, những ngôi chùa ở Trường Sa còn mang một sứ mệnh lịch sử và văn hoá vô cùng thiêng liêng. Đó chính là những “cột mốc” văn hóa, “cột mốc” tâm linh từ lâu đời khẳng định chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam từ ngàn xưa.

Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam luôn gắn liền với hình ảnh “Mái chùa che chở hồn dân tộc/ Nếp sống muôn đời của tổ tông”. Ở đâu có đất đai bờ cõi của người Việt, ở đó có mái chùa.

Việc hiện diện của các ngôi chùa cổ với tiếng chuông, hương thơm của nhang trầm và câu kinh Phật giữa Biển Đông là một trong những bằng chứng rõ ràng về lịch sử, pháp lý và sự khai phá lâu đời của dân tộc Việt Nam trên Quần đảo Trường Sa (nay là đặc khu Trường Sa).

Hình ảnh các ngôi chùa hiên ngang đứng vững trước những trận cuồng phong nơi hải đảo từ ngàn xưa đến nay chính là biểu tượng cho ý chí kiên cường, bất khuất của con người Việt Nam. Đồng thời, khẳng định một sự thật hiển nhiên rằng: Trường Sa là phần lãnh thổ thiêng liêng và là một phần máu thịt không thể tách rời của dân tộc Việt Nam.

Anh Nguyễn Ngọc Thương (sinh năm 1990) người dân trên đảo Trường Sa chia sẻ: “Nhà tôi khá gần chùa Trường Sa Lớn, hầu như tất cả các ngày rằm, mùng một, các ngày lễ lớn cả gia đình tôi đều tới chùa dâng hương, khấn nguyện cho quân dân trên đảo khoẻ mạnh, bình an, sóng yên biển lặng.

Cũng tại đây, các con tôi được tìm hiểu rõ hơn về văn hoá Phật giáo của dân tộc qua bài giảng của Trụ trì hoặc tìm đọc qua tủ sách mang đậm văn hoá dân tộc trong chùa”.

Đối với bà con trên đảo, chùa chính là hồn cốt quê hương. Nhìn thấy mái chùa cong vút, mái ngói đỏ rực hiện ra giữa biển xanh, chúng tôi biết rằng mình đang đứng trên mảnh đất của cha ông và tự thấy phải có trách nhiệm giữ gìn, bảo vệ mảnh đất này cho thế hệ mai sau, anh Nguyễn Ngọc Thương cho biết thêm.

Thượng toạ Thích Minh Quang, Uỷ viên Thư ký Hội đồng Trị sự, Phó Chánh Văn phòng Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho biết: “Những ngôi chùa trên các đảo thuộc đặc khu Trường Sa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh, tu tâm, tu tập của tăng ni, phật tử cũng như quân và dân trên đảo.

Nơi đây là không gian văn hoá rất ý nghĩa gắn kết quân dân chung sức, đồng lòng giữ vững biển đảo của Tổ quốc cũng như điểm tựa tâm linh cho ngư dân vững tâm vươn khơi bám biển. Đặc biệt, những ngôi chùa ở Trường Sa còn là “cột mốc” tâm linh khẳng định vững chắc chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc”.

Ngày nay, cùng với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Giáo hội Phật giáo Việt Nam và hàng triệu tấm lòng hảo tâm, công đức của nhân dân cả nước, các ngôi chùa ở Trường Sa dần được tu bổ, tôn tạo ngày càng vững chắc hơn, khang trang và ấm cúng hơn. Các hoạt động phật sự, lễ hội truyền thống cũng được tổ chức trang trọng, thu hút đông đảo cán bộ, chiến sĩ, nhân dân và phật tử tham gia.

Trường Sa của Việt Nam hôm nay đã xanh hơn, đã kiên cường hơn, và trong hành trình vươn mình giữ biển đảo ấy, những “cột mốc” tâm linh ngàn đời nay như chùa Trường Sa Lớn, chùa Đá Tây A, chùa Sinh Tồn Đông, chùa Phan Vinh, chùa Tiên Nữ, chùa Thuyền Chài... sẽ mãi là những biểu tượng văn hóa rực rỡ, sưởi ấm lòng người nơi tiền tiêu Tổ quốc.

Tiếng chuông chùa vẫn đều đặn ngân vang hàng ngày, len lỏi qua những rặng phong ba, bay ra đại dương bao la là lời khẳng định đanh thép về chủ quyền thiêng liêng của dân tộc Việt Nam, đồng thời gửi gắm thông điệp hòa bình, nhân ái của đất nước và con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế.